Η «τετραφάρμακος» του Επίκουρου
Η «τετραφάρμακος» αποτελεί τη συμπύκνωση των κυριότερων διδασκαλιών του Επίκουρου αναφορικά με το πώς να διάγει κανείς τη ζωή του. Είναι γνωστή από το κείμενο του επικούρειου φιλοσόφου Φιλόδημου.
Για την αντιμετώπιση της δυστυχίας, ο Επίκουρος πρότεινε την «τετραφάρμακο», ως φιλοσοφική θεραπεία: «Άφοβον ο θεός, ανύποπτον ο θάνατος και ταγαθόν μεν εύκτητον, το δε δεινόν ευεκκαρτέρητον». (Δείτε επίσης: Τετραφάρμακος)
Οι 4 αρχές της «τετραφάρμακου»
- Μη φοβάσαι τον Θεό
- Μην ανησυχείς για τον θάνατο (Ο θάνατος δεν μας αφορά, γιατί όσο υπάρχουμε εμείς, ο θάνατος δεν είναι εδώ. Και όταν έρθει, εμείς δεν υπάρχουμε πια)
- Το καλό εύκολα αποκτιέται (Οι βασικές μας ανάγκες είναι απλές και προσιτές)
- Το κακό εύκολα υπομένεται (Ο πόνος είναι είτε παροδικός είτε διαχειρίσιμος)
Η σημασία της φιλίας
Η φιλία κατείχε κεντρική θέση στη φιλοσοφία του Επίκουρου. Οι φίλοι προσφέρουν αίσθηση ασφάλειας και υποστήριξης, απαραίτητες προϋποθέσεις για την ευτυχία.
Εν αντιθέσει με τον σύγχρονο ατομικισμό, ο Επίκουρος θεωρούσε ότι η αληθινή δύναμη προέρχεται από τις ανθρώπινες σχέσεις. (Για περαιτέρω ανάγνωση: Epicurus – Stanford Encyclopedia of Philosophy)
H επικούρεια φιλοσοφία στη σύγχρονη ζωή
Αν και η φιλοσοφία του Επίκουρου διατυπώθηκε πριν από αιώνες, παραμένει ιδιαίτερα επίκαιρη. Η εφαρμογή της μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους:
- Μινιμαλισμός: Η απελευθέρωση – απαλλαγή από τα περιττά υλικά αγαθά μάς απελευθερώνει από τον φόβο, το άγχος, την κατάθλιψη και τις ανούσιες προσδοκίες.
- Οικονομική ισορροπία: Αποφυγή υπερκατανάλωσης και οικονομικού άγχους. Η ευτυχία προέρχεται από απλές απολαύσεις και άρα μπορείτε να βρείτε τη χαρά χωρίς να ξοδέψετε πολλά χρήματα. Επίσης κάτι που μπορεί να είναι για εσάς ευχάριστο μπορεί στην πραγματικότητα να γίνει λιγότερο ευχάριστο εάν έχει σημαντικό κόστος.
- Επαναπροσδιορισμός και θετική σκέψη: Επικεντρωθείτε σε απλές χαρές και νιώστε ευγνωμοσύνη για όσα ήδη έχετε. Κατανοήστε τον κόσμο μας και τη βαρύτητα που δίνεται στην απόκτηση αγαθών και σε εφήμερες καταστάσεις, οδηγώντας σε μια διαρκή λαχτάρα και άγχος για να αποκτήσουμε περισσότερα. Αμφισβητήστε τις υπάρχουσες πεποιθήσεις και επαναπροσδιορίστε τον τρόπο που βλέπετε τα πράγματα που σας κάνουν χαρούμενους. Η εστίαση σε πιο θετικές σκέψεις μπορεί επίσης να παίξει ρόλο στη βελτίωση της ευτυχίας. (Σχετικό: Τι είναι η Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία)
Ορισμένα βασικά αποφθέγματα
Μπορεί να τα έχετε ακούσει ή να τα έχετε διαβάσει. Αλλά σίγουρα εάν τα αναλογιστείτε, τα παρακάτω αποφθέγματα μπορούν να πυροδοτήσουν τον προσωπικό προβληματισμό για μια πιο ισορροπημένη ζωή:
- Μην χαλάς αυτό που έχεις επιθυμώντας αυτό που δεν έχεις. Να θυμάσαι ότι αυτό που έχεις τώρα ήταν κάποτε ανάμεσα στα πράγματα που μόνο ήλπιζες.
- Όποιος δεν χορταίνει με λίγα, δεν θα είναι ικανοποιημένος με τίποτα.
- Από όλα τα μέσα για να εξασφαλίσεις την ευτυχία σε όλη τη ζωή, μακράν το πιο σημαντικό είναι η απόκτηση φίλων.
- Το θάρρος το αναπτύσσεις επιβιώνοντας σε δύσκολες στιγμές και σε αντιξοότητες.
- Να είστε μετριοπαθείς για να γευτείτε τις χαρές της ζωής σε αφθονία.
Από το 300 π.Χ. στο σήμερα
Ο Επίκουρος (341 π.Χ. – 270 π.Χ.) έζησε πριν από περίπου 2.300 χρόνια, αλλά η φιλοσοφία του είναι διαχρονική και μπορεί να εφαρμοστεί και στη σύγχρονη ζωή.
Ο μινιμαλισμός, η μετριοπάθεια, οι απλές απολαύσεις, η γνωστική αναπλαισίωση και η θετική σκέψη είναι όλες στρατηγικές που μπορούν να σας βοηθήσουν να ενσωματώσετε την επικούρεια φιλοσοφία στην καθημερινότητά σας, επιδιώκοντας την εσωτερική γαλήνη και εν τέλει μια πιο ευτυχισμένη ζωή. (Δείτε επίσης: Epicurus – Internet Encyclopedia of Philosophy)
